Foreks – Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) Cuma günü yayınladığı rapora göre, uluslararası mısır ve palm yağı fiyatlarındaki belirgin düşüşlerin tereyağı ve büyükbaş hayvan eti fiyatlarındaki tarihi düzeydeki artışları fazlasıyla dengelemesiyle, dünya gıda emtia fiyatları Mayıs ayında geriledi.
Dünya çapında ticareti yapılan bir dizi gıda emtiasının uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimleri takip eden FAO Gıda Fiyat Endeksi Mayıs ayında ortalama 127.7 puan olarak gerçekleşti. Bu oran, Nisan ayına göre yüzde 0.8 düşüş gösterse de , bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6’lık bir yükselişe işaret ediyor.
FAO Tahıl Fiyat Endeksi Mayıs ayında Nisan ayına göre yüzde 1.8 gerileyerek, Mayıs 2024 seviyesinin yüzde 8.2 altında gerçekleşti. Küresel mısır fiyatları, Arjantin ve Brezilya’daki güçlü hasat ve yüksek arzın yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri’ndeki rekor mahsul beklentileri nedeniyle keskin bir düşüş gösterdi. Dünya buğday fiyatları kuzey yarımkürede iyileşen mahsul koşulları nedeniyle bir miktar gerilerken, FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi ise Mayıs ayında aromalı çeşitlere olan güçlü talep, Indica pirinç fiyatlarındaki artış ve kur dalgalanmalarının etkisiyle yüzde 1.4 oranında yükseldi.
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, Nisan ayına göre yüzde 3.7 düşerken, tüm ana yağ ürünlerinde fiyatlar geriledi. Uluslararası palm yağı fiyatları özellikle Güneydoğu Asya’daki mevsimsel üretim ve stok artışları nedeniyle belirgin bir şekilde düşerken, küresel soya yağı fiyatları Güney Amerika’daki yüksek arz ve biyoyakıt hammaddesine yönelik zayıf talepten etkilendi. Kolza yağı fiyatları ise Avrupa Birliği’ndeki iyileşen arz beklentileriyle gevşerken, ayçiçek yağı fiyatları zayıflayan küresel ithalat talebi ve azalan fiyat rekabeti nedeniyle düştü.
FAO Şeker Fiyat Endeksi ise belirsiz dünya ekonomik görünümüne ilişkin endişelerin gölgesinde, içecek ve gıda işleme endüstrilerinden gelen olası zayıf talep ve gelecek sezon küresel üretimde toparlanma beklentileriyle Mayıs ayında yüzde 2.6 oranında geriledi.
FAO Et Fiyat Endeksi, küçükbaş, domuz ve büyükbaş hayvan eti fiyatlarındaki artış ve özellikle büyükbaş etlerindeki fiyat artışının yeni bir tarihi zirveye ulaşması sonucunda Nisan ayındaki revize edilmiş seviyesine göre yüzde 1.3 oranında arttı. Buna karşın kanatlı eti fiyatları, Mayıs ayı ortasında ticari bir çiftlikte yüksek patojeniteli kuş gribinin tespit edilmesinin ardından birçok büyük ithalatçı ülkenin getirdiği ithalat yasakları nedeniyle oluşan arz fazlasının etkisiyle, Brezilya’daki fiyatların gerilemesinden kaynaklandı.
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, Asya’dan gelen güçlü talebin uluslararası tereyağı fiyatlarını tarihi yüksek seviyelerde tutması ve peynir ve tam yağlı süt tozu fiyatlarını artırmasıyla Mayıs ayında yüzde 0.8 arttı.
-Önümüzdeki yıl için tahıl arzı ve talebi-
FAO ayrıca Cuma günü yeni bir Tahıl Arz ve Talep Özeti yayınlayarak, 2025 yılında küresel tahıl üretiminin 2024 yılına göre yüzde 2.1 artışla 2 milyar 911 milyon tona ulaşacağını öngördüğünü açıkladı.
Dünya tahıl kullanımının 2025/26’da yüzde 0.8 artarak 2 milyar 898 milyon tona ulaşması bekleniyor. Küresel gıda tüketiminin yüzde 0.9, yem kullanımının ise yüzde 0.5 oranında artması öngörülüyor.
Tahıl üretiminin tahıl kullanımını aşması beklendiğinden, dünya tahıl stoklarının 2025/26 yılında yüzde 1.0 oranında artarak 873.6 milyon tona ulaşacağı ve bir önceki yıl yaşanan daralmayı kısmen telafi edeceği tahmin ediliyor. Mevcut tahminlere göre, küresel tahıl stoklarının kullanıma oranı yüzde 29.8’ lik bir oran ile büyük ölçüde sabit kalmakta.
Küresel tahıl ticaretinin de 2025/26’da yüzde 1.9 artarak 487.1 milyon tona ulaşacağı tahmin edilirken, buğday ticaretindeki yüzde 3.8’lik artışın pirinçteki yüzde 0.7’lik daralmayı telafi etmesi bekleniyor.
Yayınlanan özet ayrıca 2024/25 pazarlama sezonu için tahmini üretim, stok ve ticaret rakamlarını da güncellemektedir.
